Τροφικά αλλεργιογόνα στις ετικέτες: τα 14 κύρια και πώς να τα εντοπίζεις

Στην ΕΕ και στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι ετικέτες τροφίμων πρέπει να επισημαίνουν 14 κύρια αλλεργιογόνα: δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, καρκινοειδή, αυγά, ψάρια, αράπικα φιστίκια, σόγια, γάλα, ξηρούς καρπούς με κέλυφος, σέλινο, μουστάρδα, σουσάμι, θειώδη, λούπινο και μαλάκια. Στις ΗΠΑ πρέπει να δηλώνονται 9 κύρια αλλεργιογόνα: γάλα, αυγά, ψάρια, καρκινοειδή, ξηροί καρποί με κέλυφος, αράπικα φιστίκια, σιτάρι, σόγια και σουσάμι. Εμφανίζονται με έντονα γράμματα, σε παρένθεση ή σε δήλωση «Contains».

Η λίστα με τα 14 αλλεργιογόνα (ΕΕ και Ηνωμένο Βασίλειο)

Αυτοί οι κανόνες ισχύουν για κάθε συστατικό, συμπεριλαμβανομένων των προσθέτων και των βοηθητικών ουσιών επεξεργασίας, εφόσον το αλλεργιογόνο καταλήγει στο τελικό προϊόν.

Τα 9 κύρια αλλεργιογόνα των ΗΠΑ

Στις ΗΠΑ, ο FDA απαιτεί από τις ετικέτες να δηλώνουν τα 9 κύρια τροφικά αλλεργιογόνα: γάλα, αυγά, ψάρια, καρκινοειδή, ξηρούς καρπούς με κέλυφος, αράπικα φιστίκια, σιτάρι, σόγια και σουσάμι. Το σουσάμι προστέθηκε με τον νόμο FASTER Act και έγινε κύριο αλλεργιογόνο την 1η Ιανουαρίου 2023. Τα προϊόντα που βρίσκονταν ήδη στα ράφια πριν από τότε δεν χρειάστηκε να αλλάξουν ετικέτα.

Πρόσεξε τις διαφορές με την Ευρώπη: ο κατάλογος των ΗΠΑ αναφέρει το σιτάρι και όχι όλα τα δημητριακά με γλουτένη, και δεν περιλαμβάνει το σέλινο, τη μουστάρδα, το λούπινο, τα μαλάκια ή τα θειώδη ως κύρια αλλεργιογόνα. Άλλες χώρες, όπως ο Καναδάς και η Αυστραλία, έχουν δικούς τους καταλόγους, οπότε έλεγξε τους κανόνες της χώρας όπου ψωνίζεις. Ο οδηγός μας για το πώς να διαβάζεις ετικέτες τροφίμων στο εξωτερικό έχει συμβουλές για τα ταξίδια.

Πώς λειτουργεί η επισήμανση αλλεργιογόνων στη συσκευασία

ΕΕ και Ηνωμένο Βασίλειο

Τα προσυσκευασμένα τρόφιμα πρέπει να αναφέρουν τα αλλεργιογόνα στη λίστα συστατικών και να τα τονίζουν κάθε φορά που εμφανίζονται, συνήθως με έντονα γράμματα, κεφαλαία, πλάγια ή διαφορετικό χρώμα. Για παράδειγμα: «Συστατικά: αλεύρι σίτου, ζάχαρη, βούτυρο (γάλα), αυγό». Στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα τρόφιμα που συσκευάζονται στο χώρο όπου πωλούνται, όπως ένα σάντουιτς από τον πάγκο ενός καφέ, χρειάζονται επίσης πλήρη λίστα συστατικών με τονισμένα τα αλλεργιογόνα.

Για τα τρόφιμα χύμα, όπως σε εστιατόρια, αρτοποιεία και delicatessen, οι επιχειρήσεις πρέπει και πάλι να παρέχουν πληροφορίες για τα αλλεργιογόνα, γραπτώς ή προφορικά με μια ειδοποίηση που σου λέει πώς να ρωτήσεις.

Ηνωμένες Πολιτείες

Η τροφική πηγή του αλλεργιογόνου πρέπει να εμφανίζεται τουλάχιστον μία φορά, είτε σε παρένθεση μετά το συστατικό, όπως «whey (milk)», είτε σε δήλωση «Contains» αμέσως μετά τη λίστα συστατικών, όπως «Contains: wheat, milk, soy». Ο συγκεκριμένος ξηρός καρπός, το ψάρι ή το καρκινοειδές πρέπει να κατονομάζεται, για παράδειγμα «almonds» ή «shrimp».

Οι δηλώσεις «may contain» ή «made in a facility that also handles» είναι διαφορετικές: είναι προαιρετικές και μη τυποποιημένες. Διάβασε τον οδηγό μας για το τι σημαίνει πραγματικά το «may contain traces».

Κρυφές ονομασίες για το γάλα, το αυγό και άλλα αλλεργιογόνα

Οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ, του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ σημαίνουν ότι ένα συστατικό όπως η casein πρέπει να συνοδεύεται από το όνομα του αλλεργιογόνου, όπως «casein (milk)». Οι κρυφές ονομασίες εξακολουθούν να έχουν σημασία για τα τρόφιμα χύμα, τα εισαγόμενα προϊόντα, τις συνταγές, τις παλιότερες ετικέτες και τις χώρες με διαφορετικούς κανόνες. Αυτές είναι οι ονομασίες που πρέπει να γνωρίζεις:

• Γάλα: casein, caseinates, whey, λακτόζη, lactalbumin, lactoglobulin, στερεά γάλακτος, γάλα σε σκόνη, ghee, βούτυρο, βουτυρόγαλα, κρέμα γάλακτος, πηγμένο γάλα, τυρί.
• Αυγό: albumin (albumen), ovalbumin, ovomucoid, lysozyme, globulin, λεκιθίνη αυγού, μαγιονέζα, μαρέγκα.
• Σιτάρι και γλουτένη: σιμιγδάλι, durum, spelt, khorasan (Kamut), πλιγούρι, κουσκούς, seitan, farina, βύνη (από κριθάρι).
• Σόγια: soya, λεκιθίνη από σόγια (E322), tofu, tempeh, miso, edamame, υφής φυτική πρωτεΐνη.
• Αράπικο φιστίκι: groundnut, λάδι arachis, monkey nuts.

Τα αλλεργιογόνα μπορεί να κρύβονται και σε φυτικά προϊόντα: ορισμένα vegan τυριά χρησιμοποιούν κάσιους και ορισμένες εναλλακτικές του κρέατος περιέχουν σόγια, σιτάρι ή λούπινο. Αν ακολουθείς φυτική διατροφή για άλλους λόγους, ο οδηγός μας για το πώς να ελέγξεις αν ένα τρόφιμο είναι vegan εξηγεί τι εγγυάται και τι δεν εγγυάται το «vegan».

Τροφική αλλεργία ή δυσανεξία: ποια η διαφορά;

Η τροφική αλλεργία είναι αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ακόμη και μια μικροσκοπική ποσότητα μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα μέσα σε λίγα λεπτά, από κνίδωση και πρήξιμο έως εμετό, συριγμό και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αναφυλαξία, που μπορεί να απειλήσει τη ζωή.

Η τροφική δυσανεξία, όπως η δυσανεξία στη λακτόζη, αφορά την πέψη και όχι το ανοσοποιητικό σύστημα. Προκαλεί δυσφορία όπως φούσκωμα ή διάρροια, συνήθως εξαρτάται από την ποσότητα που τρως και δεν απειλεί τη ζωή. Η κοιλιοκάκη είναι κάτι ακόμη διαφορετικό: μια αυτοάνοση αντίδραση στη γλουτένη που απαιτεί αυστηρή, εφ' όρου ζωής αποφυγή, παρότι δεν είναι αλλεργία.

Έλεγχε πάντα την πραγματική συσκευασία

Οι συνταγές αλλάζουν και το ίδιο προϊόν μπορεί να παρασκευάζεται διαφορετικά σε διαφορετικές χώρες ή εργοστάσια. Διάβαζε την ετικέτα κάθε φορά που αγοράζεις, ακόμη και για προϊόντα που γνωρίζεις καλά. Οι εφαρμογές και οι ιστότοποι, μεταξύ των οποίων και το Green Point, βασίζονται σε δεδομένα ετικετών που μπορεί να είναι ελλιπή ή παλιά, γι' αυτό χρησιμοποίησέ τα ως έναν χρήσιμο πρώτο έλεγχο και ποτέ ως αντικατάσταση της συσκευασίας και των συμβουλών του γιατρού σου.