Centella asiatica (cica): wat het voor je huid doet

Centella asiatica, verkocht als cica, is een plantenextract dat in huidverzorging wordt gebruikt om de huid te kalmeren en comfort te geven. De werkzame stoffen (madecassoside, asiaticoside, asiatinezuur en madecassinezuur) worden onderzocht op ontstekingsremmende, antioxidante en wondgenezende effecten. Het meeste bewijs komt uit laboratorium- en dieronderzoek, met kleine studies bij mensen, dus zie het het best als een mild kalmerend ingrediënt.

Wat is cica?

Centella asiatica is een kleine kruipende plant die groeit in natte gebieden in Azië en andere warme streken. Ze heeft verschillende namen: gotu kola, Indiase waternavel en tijgergras. Ze wordt al eeuwenlang gebruikt in de traditionele Aziatische geneeskunde, vooral bij wonden en huidaandoeningen.

"Cica" is een marketingafkorting, meestal herleid tot het Franse woord voor wondgenezing, "cicatrisation". Het werd populair via Koreaanse huidverzorging en staat nu wereldwijd op crèmes, balsems, toners en maskers. "Cica" is echter geen officiële ingrediëntnaam, dus het label is slechts een aanwijzing. De ingrediëntenlijst vertelt wat er echt in zit.

De werkzame stoffen: madecassoside en asiaticoside

De belangrijkste ingrediënten van de plant zijn een groep stoffen die triterpenoïden heten. Op een ingrediëntenlijst (INCI) kan centella in verschillende vormen voorkomen:

• Centella Asiatica Extract of Centella Asiatica Leaf Extract: het extract van de hele plant of van het blad
• Madecassoside: een gezuiverde stof die wordt onderzocht op kalmerende werking en ondersteuning van de huidbarrière
• Asiaticoside: een gezuiverde stof die wordt onderzocht op collageenaanmaak en wondherstel
• Asiatic Acid en Madecassic Acid: verwante stoffen die vaak samen in gezuiverde mengsels worden gebruikt
• Centella Asiatica Leaf Water: een lichtere vorm op waterbasis

Gezuiverde stoffen geven een merk meer controle over de dosis. Een gewoon extract bevat een mengsel waarvan de sterkte varieert met de herkomst van de plant en de manier waarop het is verwerkt.

Voordelen van centella asiatica: wat het bewijs zegt

Centella is een van de beter onderzochte plantenextracten in huidverzorging, maar het is belangrijk te weten om wat voor onderzoek het gaat. Overzichtsstudies beschrijven:

• Kalmerende en ontstekingsremmende effecten: in laboratoriumstudies verminderde madecassoside ontstekingssignalen in cellen.
• Wondgenezing: veel dierstudies laten snellere genezing zien; onderzoeken bij mensen zijn schaarser en klein.
• Ondersteuning van collageen: asiaticoside is in verband gebracht met collageenaanmaak in huidcellen, en een kleine studie van zes maanden bij 20 vrouwen vond verbeterde stevigheid, elasticiteit en hydratatie met een product met madecassoside en vitamine C voor op de huid.
• Antioxidante werking: vooral aangetoond in laboratorium- en dieronderzoek.

Een overzichtsstudie uit 2021 over centella bij huidziekten concludeerde dat het bewijs uit laboratorium- en dieronderzoek bemoedigend is, maar dat klinische studies schaars zijn en dat langere, goed gecontroleerde studies bij mensen nog nodig zijn. In gewone taal: centella is een verstandig, mild ingrediënt voor comfort en ondersteuning, geen behandeling die acne laat verdwijnen of littekens uitwist.

Centella bij roodheid en een gevoelige huid

Centella is het populairst bij mensen wier huid reactief aanvoelt. Het past bij je als je huid:

• Gevoelig is of snel geïrriteerd raakt door parfum, actieve ingrediënten of het weer
• Rood of vlekkerig is na het reinigen of exfoliëren
• Droog of strak is, of herstelt van een beschadigde huidbarrière
• Geïrriteerd raakt door actieve ingrediënten zoals retinoïden of zuren, waarbij een eenvoudige kalmerende crème helpt om vol te houden
• Acnegevoelig is, als milde aanvulling naast bewezen acne-ingrediënten

Is roodheid je belangrijkste probleem, lees dan onze gids over waarom je gezicht rood wordt. Aanhoudende roodheid kan rosacea zijn, waarvoor je een diagnose nodig hebt in plaats van een nieuwe crème. Voor een reactieve huid in het algemeen bespreekt de gids over een gevoelige huid veelvoorkomende triggers die je eerst kunt weglaten.

Een cicacrème of -serum gebruiken

1. Kijk waar centella op de ingrediëntenlijst staat. Staat het aan het einde, na de parfum, dan bevat het product mogelijk heel weinig.
2. Zoek een korte, parfumvrije formule, vooral als je huid gevoelig is. Een plantenextract helpt weinig als de crème ook meerdere irriterende stoffen bevat.
3. Doe een patchtest van een paar dagen op een klein gebied, zoals bij elk nieuw product.
4. Gebruik het 's ochtends en/of 's avonds na het reinigen. Serums gaan vóór de crème; crèmes en balsems komen 's avonds als laatste of 's ochtends vóór de zonnebrand.
5. Combineer het vrij: centella werkt samen met niacinamide, hyaluronzuur, panthenol, ceramiden, retinoïden en zuren.

Bijwerkingen en wie voorzichtig moet zijn

Centella wordt over het algemeen goed verdragen en bijwerkingen zijn zeldzaam. Zoals elk plantenextract kan het soms een allergische reactie veroorzaken, met jeuk, branderigheid of uitslag. Stop met het product als dat gebeurt.

Gotu kola wordt ook als supplement voor oraal gebruik verkocht. Dat is een ander gebruik met andere veiligheidsvragen, dus ga er niet van uit dat een supplement geschikt is omdat een crème dat is. Vraag een arts of apotheker om advies voordat je het inneemt, vooral als je zwanger bent of medicijnen gebruikt.