Sulfaten in shampoo: zijn SLS en SLES slecht voor je?

Sulfaten in shampoo, vooral sodium lauryl sulfate (SLS) en sodium laureth sulfate (SLES), zijn sterke reinigende stoffen. Ze zijn niet schadelijk in een uitspoelbare shampoo en er is geen goed bewijs dat ze kanker veroorzaken. Maar ze kunnen natuurlijke oliën wegnemen en een gevoelige huid irriteren, dus een sulfaatvrije shampoo kan helpen als je haar droog, krullend of geverfd is of je hoofdhuid snel geïrriteerd raakt.

Wat doen sulfaten in shampoo?

Sulfaten zijn oppervlakteactieve stoffen (surfactanten): moleculen met een uiteinde dat water aantrekt en een uiteinde dat olie aantrekt. Ze omsluiten olie, zweet, dode huidcellen en resten van stylingproducten, zodat water ze kan afspoelen. Ze zorgen ook voor rijk schuim, dat veel mensen met een schoon gevoel associëren.

Ze behoren tot een groep die anionische surfactanten heet en zeer effectieve reinigers zijn. Een dermatologisch overzicht van shampoos beschrijft laurylsulfaten als uitstekende reinigers die vaak voor vet haar worden gebruikt, maar merkt op dat te grondig gereinigd haar ruw, dof, pluizig en klitgevoelig kan aanvoelen.

SLES of SLS: wat is het verschil?

SLES wordt uit SLS gemaakt via een proces dat ethoxylering heet, waardoor het molecuul groter wordt en de huid minder kan verstoren. In de praktijk wordt SLES over het algemeen als milder beschouwd, en daarom komt het vaker voor in shampoos en douchegels.

Ethoxylering kan sporen achterlaten van een bijproduct dat 1,4-dioxaan heet. Het is geen ingrediënt, en de FDA zegt dat de niveaus in cosmetica in de loop der tijd aanzienlijk zijn gedaald doordat fabrikanten hun processen hebben aangepast. Internationale beoordelingen die de FDA aanhaalt, vonden sporen binnen aanvaardbare veiligheidsmarges.

Zijn sulfaten slecht voor je?

Voor de meeste mensen niet. Sulfaten in uitspoelbare producten zitten een minuut of twee op je huid voordat ze worden afgespoeld. De problemen gaan over comfort en irritatie, niet over gezondheid op lange termijn:

• Irritatie: SLS is een bekende huidirriterende stof. Het wordt in onderzoek gebruikt als referentie-irritant omdat het in gecontroleerde huidtesten betrouwbaar de huidbarrière verstoort, met vochtverlies en roodheid bij langdurige blootstelling. Kort contact in een shampoo is heel iets anders, maar mensen met een gevoelige huid kunnen prikken of jeuk merken.
• Droogheid: sterke reiniging haalt de natuurlijke oliën weg die haar zacht houden, wat meer uitmaakt bij droog, krullend of kroezend haar.
• Eczeem en gevoelige huid: mensen met eczeem of een gevoelige hoofdhuid kunnen sulfaatproducten irriterender vinden. Shampoo loopt bovendien over je gezicht, nek en rug.

De bewering dat sulfaten kanker veroorzaken doet al jaren de ronde, maar er is geen goed bewijs voor. Sulfaatallergie is ook zeldzaam: reacties zijn meestal irritatie in plaats van een echte allergie.

Wie heeft baat bij sulfaatvrije shampoo?

Sulfaatvrije shampoo is niet automatisch "gezonder", maar kan een echt verschil maken als je het volgende hebt:

• Droog, krullend of kroezend haar dat gemakkelijk vocht verliest
• Een gevoelige of jeukende hoofdhuid, eczeem of een huid die op veel producten reageert (zie onze gids over een gevoelige huid)
• Geverfd haar: mildere reinigers worden vaak aanbevolen om de kleur langer te laten zitten, en shampoofabrikanten gebruiken meestal mildere detergenten voor geverfd of gepermanent haar
• Chemisch behandeld haar, bijvoorbeeld na een permanent, ontkrulling of gladmakende behandeling, wanneer de kapper het aanraadt

Is je haar vet, gebruik je veel stylingproducten of zwem je vaak, dan past een sulfaatshampoo misschien beter bij je, of je kunt hem afwisselen met een mildere.

Mildere alternatieven om naar te zoeken

Sulfaatvrije shampoos gebruiken mildere surfactanten, vaak meerdere tegelijk. Zoek op het etiket naar:

• Glucosiden: decyl glucoside, coco-glucoside, lauryl glucoside. Deze niet-ionische surfactanten, gemaakt van suikers en vetalcoholen, behoren tot de mildste reinigers.
• Amfotere surfactanten: cocamidopropyl betaine komt veel voor in babyshampoos omdat het minder in de ogen prikt. Het is af en toe in verband gebracht met allergische reacties, die vaak worden toegeschreven aan onzuiverheden uit het productieproces.
• Isethionaten en taurates: sodium cocoyl isethionate en sodium methyl cocoyl taurate zijn mild en schuimen nog redelijk goed.
• Sarcosinaten en sulfosuccinaten: zoals sodium lauroyl sarcosinate en disodium laureth sulfosuccinate.

Verwacht minder schuim. Minder schuim betekent niet minder schoon; het is vooral een teken van een mildere surfactant. Concentreer de shampoo op je hoofdhuid, waar de olie zit, en laat hem door de lengtes heen spoelen. Overweeg je ook siliconen te laten staan, zie dan siliconen in huid- en haarverzorging.

Hoe Green Point sulfaten beoordeelt

Green Point markeert sodium lauryl sulfate en sodium laureth sulfate met de classificatie "Sulfaat", en ze verlagen de score van een shampoo. Dat weerspiegelt hun irritatiepotentieel, niet een gezondheidsrisico bij normaal gebruik. Tik in de app op het ingrediënt om te zien wat het doet en waarom het is gemarkeerd. Om sulfaten en hun alternatieven zelf op elk etiket te vinden, lees je hoe je een ingrediëntenlijst van cosmetica leest.