E-nummers uitgelegd: op welke voedingsadditieven letten
E-nummers uitgelegd: wat de nummerbereiken betekenen, welke additieven onschadelijk zijn en welke aandacht verdienen, van nitrieten (E250) tot E171.
Door de redactie van Green PointBijgewerkt op 6 min leestijdBelangrijkste punten
- Een E-nummer is de code van een voedingsadditief dat in de Europese Unie is toegelaten; het nummerbereik geeft een hint over wat het additief doet.
- Veel E-nummers zijn onschadelijk of zelfs bekende voedingsstoffen, zoals E300 (vitamine C) en E330 (citroenzuur).
- Waar mensen het meest naar vragen zijn nitrieten in gepekeld vlees, zes kleurstoffen waarvoor een waarschuwing nodig is, sommige emulgatoren en E171 (titaniumdioxide), sinds 2022 verboden in EU-voedsel.
- Toegelaten betekent niet dat elk additief gelijk is: het onderzoek ontwikkelt zich voortdurend en toezichthouders beoordelen additieven na verloop van tijd opnieuw.
- Green Point toont elk additief in een product met het risiconiveau, van geen risico tot hoog risico.
Op deze pagina
E-nummers zijn codes voor voedingsadditieven die zijn beoordeeld en toegelaten voor gebruik in de Europese Unie, zoals conserveermiddelen, kleurstoffen, emulgatoren en zoetstoffen. De "E" staat voor Europa. De meeste worden bij de gebruikte hoeveelheden als veilig beschouwd en veel zijn onschadelijk (E300 is vitamine C). Een paar verdienen aandacht: nitrieten (E249 tot E250), sommige kleurstoffen en bepaalde emulgatoren.
Wat zijn E-nummers?
Een voedingsadditief is een stof die om een technische reden opzettelijk aan voedsel wordt toegevoegd: om het te conserveren, de kleur of textuur te veranderen, het te zoeten of stabiel te houden. In de EU mag een additief alleen worden gebruikt als het op een goedgekeurde lijst staat, voor specifieke levensmiddelen en meestal tot een maximale hoeveelheid. Goedgekeurde additieven krijgen een E-nummer, dat in alle EU-talen werkt.
Op het etiket staan additieven in de ingrediëntenlijst met hun functie gevolgd door hun naam of E-nummer, bijvoorbeeld "emulgator: lecithines" of "conserveermiddel: E202". Het VK gebruikt hetzelfde systeem. In de VS worden additieven door de FDA gereguleerd en bij naam vermeld, zonder E-nummers.
Lijst met E-nummers: wat de nummerbereiken betekenen
| Bereik | Belangrijkste functie | Voorbeelden |
|---|---|---|
| E100 tot E199 | Kleurstoffen | E100 curcumine, E160a caroteen, E129 allurarood |
| E200 tot E299 | Conserveermiddelen | E202 kaliumsorbaat, E211 natriumbenzoaat, E250 natriumnitriet |
| E300 tot E399 | Antioxidanten, zuurteregelaars en sommige emulgatoren | E300 ascorbinezuur (vitamine C), E322 lecithines, E330 citroenzuur |
| E400 tot E499 | Verdikkingsmiddelen, stabilisatoren, geleermiddelen en emulgatoren | E407 carrageen, E440 pectine, E466 cellulosegom, E471 mono- en diglyceriden |
| E500 tot E599 | Zuurteregelaars en antiklontermiddelen | E500 natriumcarbonaten (zuiveringszout), E551 siliciumdioxide |
| E600 tot E699 | Smaakversterkers | E621 mononatriumglutamaat (MSG) |
| E900 tot E999 | Glansmiddelen, gassen en zoetstoffen | E901 bijenwas, E951 aspartaam, E955 sucralose |
| E1000 en hoger | Overige additieven, zoals gemodificeerd zetmeel | E1422 geacetyleerd distarchadipaat |
Zijn E-nummers slecht voor je?
Niet als groep. Verschillende E-nummers zijn vitaminen, plantenextracten of stoffen die van nature in voedsel voorkomen: E300 is vitamine C, E330 is het citroenzuur in citroenen, E440 is pectine uit fruit en E948 is gewone zuurstof. Een E-nummer betekent gewoon dat een additief is beoordeeld en toegelaten.
Dat gezegd hebbende: een toelating weerspiegelt het bewijs op een bepaald moment. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) beoordeelt additieven die vóór 2009 zijn goedgekeurd opnieuw, en bij sommige is de aanvaardbare dagelijkse inname verlaagd of de toelating ingetrokken. Een levensmiddel met veel additieven is ook vaak ultrabewerkt voedsel, wat het weten waard is om redenen die verder gaan dan één enkel additief.
Voedingsadditieven waar mensen het meest naar vragen
Nitrieten en nitraten (E249 tot E252)
Natriumnitriet (E250) en zijn verwanten worden gebruikt in bacon, ham, salami en ander gepekeld vlees. Ze beschermen tegen gevaarlijke bacteriën zoals die welke botulisme veroorzaakt en geven gepekeld vlees zijn roze kleur. Het nadeel is dat ze kunnen leiden tot de vorming van nitrosaminen, waarvan sommige kanker veroorzaken.
Het kankeragentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie classificeert bewerkt vlees als kankerverwekkend voor de mens, en nitrieten zijn een van de onderzochte redenen. De EU verlaagde de maximaal toegestane hoeveelheden nitrieten en nitraten in vlees- en visproducten, met nieuwe limieten die vanaf 9 oktober 2025 gelden. Bewerkt vlees minder vaak eten is de meest effectieve stap die je kunt zetten.
E171 titaniumdioxide
E171 werd gebruikt om snoep, glazuur, kauwgom en sauzen helderwit te maken. In 2021 concludeerde de EFSA dat het niet langer als veilig voedingsadditief kon worden beschouwd, omdat de zorgen dat het DNA kan beschadigen (genotoxiciteit) niet konden worden uitgesloten. Het is sinds 2022 verboden als voedingsadditief in de EU. Sommige landen buiten de EU, waaronder de VS, stonden het ten tijde van schrijven nog toe.
Kleurstoffen waarvoor een waarschuwing nodig is
Zes kunstmatige kleurstoffen zijn bij sommige kinderen in verband gebracht met hyperactiviteit: E102 tartrazine, E104 chinolinegeel, E110 zonnegeel, E122 azorubine, E124 ponceau 4R en E129 allurarood. In de EU en het VK moeten levensmiddelen en dranken die ze bevatten vermelden dat ze "de activiteit en aandacht bij kinderen nadelig kunnen beïnvloeden". Veel fabrikanten hebben ze vervangen, maar ze komen nog voor in sommig snoep, sommige dranken en desserts.
In de VS trok de FDA in januari 2025 de toelating van Red No. 3 (erytrosine, E127 in Europa) in voedsel in en gaf fabrikanten tot 2027 om hun recepten aan te passen.
Emulgatoren
Emulgatoren en verdikkingsmiddelen zoals carrageen (E407), cellulosegom (E466) en mono- en diglyceriden (E471) houden sauzen glad en ijs romig. Laboratorium- en dierstudies suggereren dat sommige ervan darmbacteriën kunnen verstoren, en observationele studies uit een groot Frans cohort hebben een hogere inname van bepaalde emulgatoren in verband gebracht met meer hartziekten, sommige kankers en type 2-diabetes. Deze bevindingen bewijzen niet dat emulgatoren ziekte veroorzaken, en het onderzoek loopt nog.
Zoetstoffen zijn ook additieven. Ze hebben hun eigen gids: kunstmatige zoetstoffen uitgelegd.
Hoe Green Point het risico van additieven beoordeelt
Elk additief in een gescand product wordt getoond met een risiconiveau: geen risico, beperkt risico, matig risico of hoog risico, zodat je in één oogopslag ziet welke een nadere blik verdienen.
Additieven tellen samen met de voeding mee voor de score van A tot E, zodat een drank met weinig suiker maar vol twijfelachtige additieven er niet als topkeuze uitziet.
Veelgestelde vragen
Zijn natuurlijke additieven veiliger dan synthetische?
Niet automatisch. Sommige natuurlijke additieven, zoals pectine of vitamine C, worden heel goed verdragen, terwijl sommige natuurlijke kleurstoffen allergische reacties bij gevoelige mensen hebben veroorzaakt. Sommige synthetische zijn goed onderzocht en onschadelijk bij toegestane hoeveelheden. Veiligheid hangt af van de stof en de dosis, niet van of het uit een plant of een lab komt.
Is MSG (E621) slecht voor je?
Mononatriumglutamaat is een smaakversterker gemaakt van glutamaat, dat ook van nature voorkomt in tomaten, kaas en bouillon. Toezichthouders beschouwen het bij normale inname als veilig, en studies hebben het "MSG-symptoomcomplex" bij de meeste mensen niet bevestigd. Het voegt wel natrium toe en komt veel voor in zoute bewerkte producten die je sowieso beter beperkt.
Waarom staat op sommige etiketten "aroma" in plaats van een E-nummer?
Aroma's worden apart van additieven gereguleerd en krijgen geen E-nummers. Een etiket kan gewoon "aroma", "natuurlijk aroma" vermelden of de bron noemen. Ze zijn een veelvoorkomend kenmerk van ultrabewerkt voedsel, maar de meeste worden in minieme hoeveelheden gebruikt. Reageer je op een specifiek aroma, dan is contact opnemen met de fabrikant de betrouwbaarste manier om te weten wat erin zit.
Bevat biologisch voedsel E-nummers?
Ja, maar veel minder. De EU-regels voor biologisch staan slechts een korte lijst additieven toe, zoals citroenzuur, pectine en bepaalde natuurlijke verdikkingsmiddelen, en sluiten synthetische kleurstoffen, zoetstoffen en smaakversterkers uit. Een biologisch label betekent dus meestal een kortere lijst additieven, al is het voedingsprofiel niet altijd gezonder.
Bronnen
- Titanium dioxide: E171 no longer considered safe when used as a food additiveEuropean Food Safety Authority
- Food additivesFood Standards Agency (GOV.UK)
- Maximum levels of nitrites and nitrates loweredAGRINFO
De meeste bronnen zijn in het Engels.
Deze gids is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Heb je een vraag over je huid, een allergie of je gezondheid, praat dan met een arts, dermatoloog of diëtist. Green Point-scores en Skin Scan-resultaten zijn informatief en vormen geen diagnose.
