AHA, BHA czy PHA: który kwas złuszczający jest dla Ciebie?

AHA, BHA i PHA to chemiczne środki złuszczające, które rozluźniają martwe komórki naskórka, aby łuszczyły się równomierniej. Kwasy AHA, takie jak glikolowy i mlekowy, pasują do skóry matowej, szorstkiej lub suchej. BHA (kwas salicylowy) rozpuszcza się w tłuszczach, więc dociera do porów i pasuje do skóry tłustej lub skłonnej do zaskórników. Kwasy PHA działają łagodniej i często wybiera się je do skóry wrażliwej.

Czym jest chemiczny środek złuszczający?

Skóra cały czas złuszcza martwe komórki, ale ten proces może zwalniać lub stawać się nierówny. Skutkiem bywa szorstka faktura, matowy wygląd lub zatkane pory. Złuszczanie przyspiesza ten proces.

Można to robić na dwa sposoby. Złuszczanie mechaniczne wykorzystuje peelingi ścierne, szczotki lub waciki. Złuszczanie chemiczne wykorzystuje kwasy, które rozpuszczają wiązania łączące martwe komórki. Chemiczne środki złuszczające rozprowadzają się równomiernie i nie wymagają tarcia, dlatego wiele osób ze skórą suchą, wrażliwą lub skłonną do trądziku łatwiej toleruje łagodny kwas niż gruboziarnisty peeling.

AHA, BHA i PHA: porównanie

Kwasy AHA: kwas glikolowy i kwas mlekowy

Kwas glikolowy to najmniejsza cząsteczka AHA, więc wnika szybko i działa prędko. Dzięki temu skutecznie działa na szorstką fakturę i matowość, ale to także AHA, który najczęściej szczypie. Kwas mlekowy to nieco większa cząsteczka i często opisuje się go jako łagodniejszy. Działa też jako humektant, więc pasuje do suchej skóry, którą trzeba wygładzić. Kwas migdałowy jest jeszcze większy i często wybierają go osoby, dla których kwas glikolowy jest zbyt mocny.

W USA panel ekspertów ds. bezpieczeństwa uznał, że kwas glikolowy i mlekowy są bezpieczne w produktach konsumenckich w stężeniu 10% lub niższym, przy pH 3,5 lub wyższym, o ile produkt chroni przed wrażliwością na słońce albo nakazuje stosowanie ochrony przeciwsłonecznej. Mocniejsze peelingi należą do gabinetu dermatologa.

BHA: kwas salicylowy do skóry tłustej i skłonnej do trądziku

Kwas salicylowy rozpuszcza się w tłuszczach, więc może mieszać się z sebum w porach i rozluźniać czop z sebum i martwych komórek, z którego powstają zaskórniki. Działa też przeciwzapalnie, dlatego znajduje się w tak wielu żelach i kuracjach bez spłukiwania na trądzik. Więcej w naszym przewodniku o kwasie salicylowym dla skóry.

Skanery składników, w tym Green Point, oznaczają kwas salicylowy, bo jest to składnik regulowany z limitami stężenia (przepisy UE określają, ile może zawierać produkt, i ograniczają jego stosowanie w produktach dla małych dzieci). To oznaczenie dotyczy bezpiecznego stosowania, a nie tego, czy działa.

PHA dla skóry wrażliwej

Polihydroksykwasy, takie jak glukonolakton i pokrewny kwas laktobionowy, to większe cząsteczki z większą liczbą grup przyciągających wodę. Przeglądy badań opisują działanie podobne do AHA, ale z mniejszym podrażnieniem, a także właściwości nawilżające i antyoksydacyjne.

Dlatego PHA to rozsądny pierwszy kwas, jeśli skóra jest sucha lub łatwo się podrażnia albo jeśli kwas glikolowy kiedyś szczypał. Minusem jest to, że efekty zwykle pojawiają się wolniej i są subtelniejsze. Jeśli masz trądzik różowaty lub egzemę, przed użyciem jakiegokolwiek kwasu zapytaj dermatologa.

Jak często złuszczać skórę?

Nie ma jednej właściwej liczby. Im mocniejszy produkt, tym rzadziej go potrzebujesz. Rozsądny sposób na początek:

1. Wybierz jeden kwas dopasowany do głównego problemu i typu skóry.
2. Przetestuj go przez kilka dni na małym fragmencie skóry (na przykład pod szczęką).
3. Stosuj raz lub dwa razy w tygodniu wieczorem, po oczyszczeniu i przed kremem nawilżającym.
4. Jeśli po dwóch lub trzech tygodniach skóra pozostaje spokojna, spróbuj co drugi wieczór.
5. Codzienne stosowanie jest tylko dla łagodnych produktów o niskim stężeniu, które skóra wyraźnie toleruje.

Nie łącz kilku środków złuszczających tego samego wieczoru (toniku z AHA, serum z BHA i peelingu ściernego). Produkty łączone, zawierające zarówno AHA, jak i BHA, są w porządku, jeśli skóra je toleruje. Ostrożnie także z retinoidami i nadtlenkiem benzoilu: Amerykańska Akademia Dermatologiczna zauważa, że złuszczanie podczas ich stosowania może nasilać suchość, a nawet wywoływać wypryski. W naszym przewodniku o składnikach kosmetyków, których nie powinno się łączyć wyjaśniamy, jak je stosować naprzemiennie.

Czy kwasy złuszczające zwiększają wrażliwość na słońce?

Tak, przynajmniej AHA. W badaniu przywoływanym przez amerykańską FDA cztery tygodnie stosowania kremu z AHA zwiększyły wrażliwość skóry na uszkodzenia UV, a efekt zanikał mniej więcej tydzień po odstawieniu. FDA zaleca, aby produkty z AHA miały ostrzeżenie „Sunburn Alert”, które nakazuje stosować krem z filtrem, zakrywać skórę i ograniczać ekspozycję na słońce w czasie stosowania produktu i przez tydzień po nim. W przypadku produktów z BHA zaleca podobne środki ostrożności.

W praktyce: stosuj kwasy wieczorem, co rano nakładaj krem z filtrem o szerokim spektrum i ponawiaj go na dworze.

Objawy nadmiernego złuszczania

Stosowanie kwasów zbyt często, zbyt mocnych lub w zbyt wielu produktach może uszkodzić barierę skórną. Zwróć uwagę na:

• Zaczerwienienie, szczypanie lub pieczenie, nawet po łagodnych produktach
• Skórę napiętą, łuszczącą się lub niezwykle błyszczącą
• Nowe wypryski lub drobne grudki
• Produkty, które nigdy ci nie przeszkadzały, nagle szczypią

Jeśli to się zdarzy, odstaw wszystkie kwasy i retinoidy, używaj łagodnego żelu do mycia i zwykłego kremu nawilżającego i daj skórze kilka tygodni. Kolejne kroki opisujemy w przewodniku o odbudowie uszkodzonej bariery skórnej. Jeśli masz ciemniejszą karnację, działaj powoli: AAD ostrzega, że agresywne złuszczanie może zostawić ciemne plamy.