Ingrediënten in huidverzorging

Retinol, retinal, adapaleen en tretinoïne: retinoïden uitgelegd

Hoe retinol, retinal, adapaleen en tretinoïne in sterkte verschillen, wat benzoylperoxide anders doet en welk retinoïde je het best voor jouw huid kiest.

Belangrijkste punten

  • Retinol, retinal, adapaleen en tretinoïne zijn allemaal retinoïden, vitamine A-ingrediënten die vooral verschillen in sterkte en in het aantal stappen dat de huid nodig heeft om ze te activeren.
  • Retinol en retinal zijn cosmetische ingrediënten voor huidtextuur, huidtint en fijne lijntjes; adapaleen en tretinoïne zijn medicijnen tegen acne met voorschrift-sterkte.
  • Benzoylperoxide is geen retinoïde: het doodt acnebacteriën en wordt vaak gecombineerd met adapaleen.
  • Green Point beoordeelt retinal met Uitstekend, retinol met Goed, adapaleen met Slecht en benzoylperoxide met Zeer slecht, wat het irritatiepotentieel en de regelgeving weerspiegelt.
  • Vermijd alle retinoïden als je zwanger bent of probeert zwanger te worden, en ga pas naar een hogere sterkte als je huid de huidige stap verdraagt.
Op deze pagina
  1. Retinoïden vergeleken: van mildst naar sterkst
  2. Retinol of retinal
  3. Adapaleen: het acne-retinoïde
  4. Tretinoïne en andere retinoïden op recept
  5. Benzoylperoxide of retinoïden
  6. Waarom Green Point ze verschillend beoordeelt
  7. Welk retinoïde kies je?
  8. Veelgestelde vragen

Retinol, retinal, adapaleen en tretinoïne zijn allemaal retinoïden, vormen van vitamine A die de celvernieuwing van de huid versnellen. Het verschil is de sterkte. De huid moet retinol twee keer en retinal één keer omzetten voordat ze werken, daarom zijn ze milder. Tretinoïne is al de actieve vorm, en adapaleen is een gericht middel tegen acne. Begin mild en ga alleen hoger als dat nodig is.

Als je er nog nooit een hebt gebruikt, begin dan met onze gids over retinol voor beginners, met een stappenplan per week. Deze gids vergelijkt de opties, zodat je weet wat je hierna kunt kiezen of dat je een arts nodig hebt.

Retinoïden vergeleken: van mildst naar sterkst

Hoe meer omzettingsstappen, hoe milder en langzamer het retinoïde
IngrediëntWat het isBelangrijkste gebruikGreen Point-beoordeling
RetinylpalmitaatVitamine A-ester, drie stappen van de actieve vormZeer milde verzorging voor gevoelige huidGoed (Gereguleerd)
RetinolTwee stappen van de actieve vormTextuur, huidtint, fijne lijntjesGoed (Gereguleerd)
Hydroxypinacolonretinoaat (HPR)Een ester van retinoëzuurMilde anti-agingUitstekend
Retinal (retinaldehyde)Eén stap van de actieve vormSneller resultaat dan retinol, milde acneUitstekend
AdapaleenSynthetisch retinoïde-medicijnAcne en mee-etersSlecht
TretinoïneRetinoëzuur zelfAcne, zonneschade, fijne lijntjes (op recept)Niet beoordeeld (medicijn)

Retinol of retinal

Retinol is het meest gebruikte cosmetische retinoïde. De huid zet het om in retinal en daarna in retinoëzuur, waarbij onderweg veel verloren gaat en de resultaten langzaam opbouwen. Retinal, ook wel retinaldehyde genoemd, slaat de eerste stap over. Bij dezelfde concentratie werkt het over het algemeen sneller dan retinol, en het heeft enige antibacteriële werking die bij milde onzuiverheden kan helpen.

Retinal is niet automatisch irriterender. Veel mensen verdragen een laaggedoseerd retinal goed, omdat het in lagere percentages wordt gebruikt. Als retinol na enkele maanden geen resultaat meer geeft, is een retinalserum een verstandige volgende stap voordat je naar een recept grijpt.

Adapaleen: het acne-retinoïde

Adapaleen is een synthetisch retinoïde dat is ontwikkeld tegen acne. Het ontstopt poriën, vermindert mee-eters en kalmeert ontstekingen. In de VS wordt adapaleengel van 0,1% sinds 2016 zonder recept verkocht. In het grootste deel van Europa is het een receptplichtig medicijn of een apotheekproduct, soms gecombineerd met benzoylperoxide in één gel.

Het is stabieler dan retinol bij licht en naast benzoylperoxide, en veel mensen vinden het minder irriterend dan tretinoïne. Verwacht de eerste weken droogheid en wat schilfering, en geef het ongeveer drie maanden om de resultaten te beoordelen. In onze gids over acne lees je hoe het zich verhoudt tot andere behandelingen tegen acne.

Tretinoïne en andere retinoïden op recept

Tretinoïne is retinoëzuur, de vorm waarop huidcellen reageren. Het is het best onderzochte retinoïde voor acne, zonneschade en fijne lijntjes, en ook het retinoïde dat het vaakst roodheid, vervelling en prikkeling veroorzaakt. Tazaroteen en trifaroteen zijn andere retinoïden op recept. Omdat het medicijnen zijn, bepaalt een arts of huidarts de sterkte en het gebruik. Green Point beoordeelt receptplichtige medicijnen niet zoals cosmetische ingrediënten.

Benzoylperoxide of retinoïden

Benzoylperoxide wordt vaak samen met retinoïden genoemd, maar werkt anders. Het geeft zuurstof af die de acnebacterie C. acnes doodt en leidt niet tot bacteriële resistentie, daarom wordt het vaak samen met antibiotica voorgeschreven. Het wordt verkocht in reinigers, gels en crèmes van 2,5% tot 10%; 2,5% werkt vaak ongeveer even goed als hogere sterktes, met minder irritatie.

  • Retinoïden voorkomen verstopte poriën en zijn het best voor mee-eters, witte puistjes en langetermijncontrole.
  • Benzoylperoxide is het best voor rode, ontstoken puistjes.
  • Samen dekken adapaleen en benzoylperoxide beide af en vormen ze een gangbare eerstelijnscombinatie tegen acne.

Benzoylperoxide bleekt handdoeken, kussenslopen en kleding, gebruik dus witte stoffen. Het kan tretinoïne minder effectief maken als je ze tegelijk aanbrengt, gebruik ze dus op verschillende momenten van de dag, tenzij de producten bedoeld zijn om te combineren. In 2024 en 2025 vonden tests benzeen in sommige benzoylperoxideproducten, en enkele werden in de VS teruggeroepen. Bewaar je product koel en vervang het zodra de houdbaarheidsdatum is verstreken.

Waarom Green Point ze verschillend beoordeelt

Green Point beoordeelt het ingrediënt, niet het merk. Retinal, HPR en het plantaardige bakuchiol krijgen Uitstekend. Retinol en retinylesters krijgen Goed en het label Gereguleerd, omdat EU-regels vitamine A in cosmetica begrenzen en een waarschuwing vereisen. Adapaleen krijgt Slecht en benzoylperoxide Zeer slecht, en benzoylperoxide heeft ook het label Gereguleerd. Dat weerspiegelt hun irritatiepotentieel en het feit dat ze als medicijnen of beperkte ingrediënten worden behandeld.

Deze beoordelingen zijn voorzorgsmaatregelen en gaan over het ingrediënt in het algemeen. Een lagere beoordeling betekent niet dat een door je arts voorgeschreven acnebehandeling verkeerd voor je is: bij matige acne weegt het voordeel meestal op tegen de irritatie. Lees altijd onze gids over ingrediënten die je niet moet mengen voordat je actieve stoffen combineert.

Welk retinoïde kies je?

  • Eerste retinoïde of gevoelige huid: een laaggedoseerd retinol, retinylpalmitaat of HPR.
  • Retinol werkt niet meer: een retinalserum.
  • Mee-eters en milde acne: adapaleen, of retinal als je een cosmetisch product verkiest.
  • Ontstoken puistjes: benzoylperoxide, alleen of met adapaleen.
  • Matige tot ernstige acne, littekens of diepe zonneschade: praat met een huidarts over opties op recept zoals tretinoïne.

Veelgestelde vragen

Is retinal beter dan retinol?

Retinal staat één omzettingsstap dichter bij de actieve vorm en werkt bij dezelfde sterkte daarom meestal sneller. Dat maakt het niet voor iedereen beter: als retinol je goede resultaten zonder irritatie geeft, hoef je niet over te stappen. Retinal is een goede volgende stap wanneer retinol is uitgewerkt.

Kan ik adapaleen en retinol samen gebruiken?

Twee retinoïden tegelijk gebruiken levert niets op en vergroot droogheid en irritatie. Kies er één. Als je adapaleen tegen acne gebruikt, doet het al wat retinol voor textuur en poriën zou doen.

Is tretinoïne hetzelfde als retinol?

Nee. Tretinoïne is retinoëzuur, de actieve vorm, en een medicijn op recept. Retinol is een cosmetisch ingrediënt dat de huid langzaam omzet in retinoëzuur, dus het is veel milder en werkt langzamer.

Kan ik benzoylperoxide met retinol gebruiken?

Ja, maar begin met ze op verschillende momenten te gebruiken, bijvoorbeeld benzoylperoxide in de ochtend en retinol in de avond, omdat beide de huid kunnen uitdrogen. Draag elke dag zonnebrandcrème zolang je een van beide gebruikt.

Bronnen

  1. Retinoid or retinol?American Academy of Dermatology
  2. Topical retinoids (vitamin A creams)DermNet
  3. Benzoyl peroxideDermNet
  4. Acne: Diagnosis and treatmentAmerican Academy of Dermatology

De meeste bronnen zijn in het Engels.

Deze gids is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Heb je een vraag over je huid, een allergie of je gezondheid, praat dan met een arts, dermatoloog of diëtist. Green Point-scores en Skin Scan-resultaten zijn informatief en vormen geen diagnose.

Weet meer. Kies beter.

Download Green Point gratis op iPhone en Android en scan binnen een paar seconden je eerste product.

Download Green Point in de App StoreOntdek Green Point op Google Play