Cilt için C vitamini: faydaları, nasıl kullanılır ve hangi türü seçmeli?
C vitamini serumunun faydaları, ne zaman uygulanacağı (sabah mı akşam mı), askorbik asit ve türevleri, serumun neden turuncuya döndüğü ve tahrişten kaçınma.
Green Point editör ekibiGüncellenme: 5 dk okumaÖne çıkanlar
- C vitamini, cildi UV kaynaklı hasara karşı korumaya yardımcı olan, kolajeni destekleyen ve koyu lekeleri giderek açabilen bir antioksidandır.
- L-askorbik asit en iyi araştırılmış formdur; türevleri daha naziktir ve daha kararlıdır, ancak kanıtları daha azdır.
- Çoğu kişi onu sabahları, güneş koruyucunun altına uygular. Güneş korumasını güçlendirir ama asla yerini tutmaz.
- Koyu turuncu ya da kahverengiye dönmüş bir serum oksitlenmiştir ve etkisi azalmıştır.
Bu sayfada
C vitamini cildinize bir antioksidan olarak yardımcı olur: UV ışığının ve kirliliğin oluşturduğu serbest radikallerin bir kısmını etkisiz hale getirir, kolajen üretimini destekler ve koyu lekeleri yavaş yavaş açıp cilt tonunu eşitleyebilir. En iyi araştırılmış form, genellikle %10 ile %20 oranında kullanılan ve sabahları güneş koruyucunun altına uygulanan L-askorbik asittir.
C vitamini serumunun faydaları
- Antioksidan koruma. Özellikle E vitamini ile birleştirildiğinde UV maruziyetinin yol açtığı hasarı sınırlamaya yardımcı olur. UV'yi emmez; bu yüzden güneş koruyucu değildir.
- Kolajen desteği. Cildinizin kolajeni oluşturup sabitlemek için C vitaminine ihtiyacı vardır. Yaklaşık 12 hafta boyunca düzenli topikal kullanımı inceleyen çalışmalar, daha az ince kırışıklık bildiriyor.
- Daha parlak, daha eşit ton. Kısmen pigment hücrelerinin ihtiyaç duyduğu bir enzim olan tirozinazı engelleyerek melanin üretimini azaltabilir. Etkisi hafif ve kademelidir; bu da onu diğer koyu leke tedavileri için yararlı bir ortak yapar.
- Genellikle iyi tolere edilir; olağan oranlarda, ancak asidik formüller yakabilir.
Askorbik asit ve C vitamini türevleri
L-askorbik asit (etikette askorbik asit olarak yazar) en çok araştırılmış formdur. Cilde girebilmesi için asidik bir formüle, yaklaşık pH 3,5 veya daha düşük bir değere ihtiyaç duyar; çalışmalar %20'nin üzerindeki oranların fayda katmadığını ama daha fazla tahriş edebileceğini gösteriyor. Aynı zamanda en kararsız formdur: hava, ışık ve ısı onu parçalar.
Türevler, daha kararlı ve daha nazik olması için değiştirilmiş formlardır. Hassas veya kuru cilt için iyi bir seçimdir, ancak çoğunun klinik kanıtı daha azdır; bazıları zayıf emilebilir ya da ciltte dönüştürülmeleri gerekebilir.
| Etiketteki form | Artıları | Eksileri |
|---|---|---|
| Askorbik asit | En iyi kanıt, %10 ile %20 arasında çalışır | Kararsız, yakabilir |
| Sodium ascorbyl phosphate, magnesium ascorbyl phosphate | Kararlı, nazik, su bazlı | Daha az kanıt, emilimi sorgulanıyor |
| Ascorbyl glucoside | Kararlı, nazik | Daha az kanıt |
| Ethyl ascorbic acid | Kararlı | Daha az bağımsız araştırma |
| Ascorbyl palmitate, ascorbyl tetraisopalmitate | Yağda çözünür, kararlı | Faydasına dair sınırlı kanıt |
C vitamini serumu sabah mı akşam mı uygulanmalı?
Çoğu dermatolog sabahı önerir; çünkü antioksidan etkisi gün boyunca güneş koruyucuyu tamamlar. Çalışmalar C ve E vitamininin birlikte güneş hasarına karşı tek başlarına olduklarından daha iyi koruduğunu gösteriyor; bu yüzden birçok serum onları, çoğunlukla formülü kararlı tutan ferulik asitle birlikte içerir.
Rutininize daha uygunsa akşam kullanım da sorun değildir; örneğin sabahları onunla yanma yapan başka ürünler kullanıyorsanız. En önemlisi düzenli kullanmaktır.
C vitamini serumu rutininizde ne zaman uygulanır?
- Cildinizi temizleyin ve kurulayın.
- Yüzünüze ve boynunuza 3-5 damla C vitamini serumu uygulayın.
- Bir dakika boyunca emilmesini bekleyin.
- Diğer serumları (niasinamid veya hyaluronik asit gibi), ardından nemlendiriciyi sürün.
- Güneş koruyucuyla bitirin.
C vitamini genellikle temizlikten hemen sonra ilk sırada yer alır; çünkü asidik formlar temiz ciltte en iyi çalışır. Tam sırayı cilt bakım sırası rehberimizde görebilirsiniz.
C vitamini serumu turuncuya döndü: hâlâ işe yarar mı?
C vitamini hava, ışık ve ısıya maruz kaldığında oksitlenir. Bu olurken berrak ya da açık sarı bir serum daha koyu sarıya, turuncuya ve sonunda kahverengiye döner. Oksitlenmiş C vitamininin etkisi azdır ve çok koyu bir serum cildinizde geçici, bronzlaşmış gibi bir renk tonu bırakabilir.
- Açık sarı: birçok taze serum hafif sarıdır; kullanılabilir.
- Koyu turuncu ya da kahverengi veya değişmiş bir koku: oksitlenmiştir; yenisiyle değiştirin.
- Ömrünü uzatmak için: opak, hava geçirmez veya pompalı ambalajı seçin, kapağı hemen kapatın, ısıdan ve güneş ışığından uzak tutun ve şişeyi açtıktan sonra birkaç ay içinde bitirin.
C vitamini yan etkileri
Asidik L-askorbik asit serumları, özellikle yüksek oranlarda veya hassas ciltte yanma, karıncalanma, kızarıklık veya kuruluğa yol açabilir. Gün aşırı başlayın ya da daha düşük bir orana veya bir türeve geçin. Birkaç saniyelik hafif karıncalanma yaygındır; yanma veya kalıcı kızarıklık ise ürünün sizin için fazla güçlü olduğu anlamına gelir.
Sıkça sorulan sorular
C vitaminini niasinamid ile kullanabilir miyim?
Evet. Birbirlerini etkisiz hale getirdikleri yönündeki eski fikir, gerçek cilt bakımından değil, saf içerikler ve ısıyla yapılan laboratuvar deneylerinden geldi. Birçok ürün ikisini birleştirir ve ikisi de koyu lekelere yardımcı olur. İkili cildinizi kızartıyor ya da karıncalandırıyorsa C vitaminini sabah, niasinamidi akşam kullanın.
C vitaminini ve retinolü birlikte kullanabilir miyim?
Aynı rutinde iyi çalışırlar, yalnızca aynı anda olmaları şart değildir. En basit yaklaşım, sabah güneş koruyucunun altına C vitamini, akşam retinol kullanmaktır. İkisini aynı anda üst üste sürmek, özellikle ikisine de yeniyseniz tahrişi artırabilir.
Hangi oranda C vitamini kullanmalıyım?
L-askorbik asit için araştırmalar yaklaşık %10 ile %20 arasını destekliyor; %20'nin üzerine çıkmak fayda katmıyor gibi görünüyor ve daha fazla tahriş edebilir. Hassas cildiniz varsa %10 civarında başlayın ya da bir türev seçin. Türevler, askorbik asitle doğrudan karşılaştırılamayan farklı oranlar kullanır.
C vitamini ne kadar sürede işe yarar?
Parlaklık birkaç hafta içinde iyileşebilir, ancak koyu lekelerdeki ve ince çizgilerdeki değişiklikler genellikle günlük kullanımla yaklaşık 8-12 hafta sürer. Her gün aynı saatte güneş koruyucu kullanın; aksi halde yeni güneş hasarı ilerlemenin büyük kısmını geri alır.
Kaynaklar
- Vitamin C and Skin HealthLinus Pauling Institute, Oregon State University
- Topical Vitamin C and the Skin: Mechanisms of Action and Clinical ApplicationsJournal of Clinical and Aesthetic Dermatology, via PubMed Central
Kaynakların çoğu İngilizcedir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye değildir. Cilt, alerji veya sağlıkla ilgili bir endişeniz varsa bir doktora, dermatoloğa ya da diyetisyene danışın. Green Point puanları ve Cilt Tarayıcı sonuçları bilgilendirme amaçlıdır, teşhis değildir.
