Is phenoxyethanol veilig? Wat het is en waarom het in je huidverzorging zit
Wat phenoxyethanol in cosmetica doet, de EU-limiet van 1%, irritatie of allergie, of het veilig is voor baby's en waarom Green Point het Slecht beoordeelt.
Belangrijkste punten
- Phenoxyethanol is een conserveermiddel dat cosmetica op waterbasis vrij houdt van bacteriën, gisten en schimmels.
- De EU staat het toe tot 1% van het eindproduct, en het wetenschappelijk comité van de EU concludeerde dat die hoeveelheid veilig is voor volwassenen en kinderen.
- Een echte allergie voor phenoxyethanol is zeldzaam, maar het kan prikken of irriteren op een gevoelige, beschadigde of eczeemgevoelige huid.
- Green Point beoordeelt phenoxyethanol uit voorzorg als Slecht, vanwege het irritatierisico, vooral voor baby's en mensen met een beschadigde huidbarrière.
- Een product zonder phenoxyethanol heeft nog steeds een ander conserveermiddel nodig, en die vervanger is niet automatisch milder.
Op deze pagina
Phenoxyethanol wordt in cosmetica als veilig beschouwd tot 1%, de limiet in de EU, waar wetenschappelijke adviseurs die hoeveelheid veilig vonden voor alle leeftijden. Het is een van de meest gebruikte conserveermiddelen omdat het tegen veel micro-organismen werkt en zelden allergieën veroorzaakt. Het grootste nadeel is irritatie van de gevoelige of beschadigde huid, en daarom mijden sommige mensen het.
Wat is phenoxyethanol?
Phenoxyethanol is een glycolether: een heldere, olieachtige vloeistof met een vleugje rozengeur. Het komt in kleine hoeveelheden van nature voor in sommige planten, zoals groene thee, maar het phenoxyethanol in cosmetica wordt in een lab gemaakt, waardoor het zuiver en constant van kwaliteit is.
Op een etiket staat het gewoon als phenoxyethanol. Meestal vind je het aan het eind van de ingrediëntenlijst, omdat het in 1% of minder wordt gebruikt. Het staat vaak naast ethylhexylglycerin, een huidverzorgend ingrediënt dat ook de werking van het conserveermiddel versterkt, zodat er minder van nodig is.
Waarom zit phenoxyethanol in zoveel producten?
Elk product dat water bevat, kan bacteriën, gisten en schimmels laten groeien zodra het geopend is. Besmette cosmetica kan huid- en oogontstekingen veroorzaken, dus elke crème, serum, reiniger, shampoo, vochtig doekje en vloeibare make-up op waterbasis heeft een conserveersysteem nodig.
Phenoxyethanol werd populair om meerdere redenen:
- Brede bescherming. Het werkt tegen veel soorten bacteriën en, in combinatie met andere ingrediënten, ook tegen gisten en schimmels.
- Stabiel. Het blijft werkzaam bij een breed scala aan pH-waarden en met de meeste andere ingrediënten.
- Weinig allergieën. Vergeleken met sommige oudere conserveermiddelen veroorzaakt het zelden contactallergie.
- Een alternatief voor parabenen. Toen merken afstapten van parabenen, kozen er veel voor phenoxyethanol, en daarom staat het nu op zoveel etiketten van "parabenenvrije" producten.
Voor een vergelijking van de belangrijkste conserveermiddelen en de middelen die de meeste allergieën veroorzaken, lees je onze gids over conserveermiddelen in cosmetica.
Is phenoxyethanol veilig? Wat toezichthouders zeggen
| Regio | Regel |
|---|---|
| Europese Unie | Toegestaan als conserveermiddel tot 1% in het eindproduct |
| Wetenschappelijk comité van de EU (SCCS) | Concludeerde in 2016 dat 1% veilig is voor alle consumenten, ook voor kinderen van alle leeftijden |
| Verenigde Staten | Geen specifieke FDA-limiet; het Cosmetic Ingredient Review-panel van de industrie acht het veilig tot 1% |
| Japan | Toegestaan tot 1% |
De EU-beoordeling van 2016 kwam mede voort uit zorgen die in Frankrijk waren geuit over producten voor baby's. Het Franse geneesmiddelenagentschap adviseerde voorzichtigheid met leave-on producten die worden gebruikt op de luierstreek van jonge kinderen, waar de huid dun is en vaak geïrriteerd. Het wetenschappelijk comité van de EU bekeek het bewijs en handhaafde de limiet van 1% voor iedereen.
Problemen die met phenoxyethanol in verband worden gebracht, hadden vooral te maken met het inslikken ervan, niet met gebruik op de huid. In 2008 waarschuwde de FDA ouders geen tepelcrème met phenoxyethanol te gebruiken, omdat baby's die konden inslikken, wat braken, diarree en in zeldzame gevallen effecten op het zenuwstelsel kan veroorzaken. Dat is een andere situatie dan een moisturizer op het gezicht.
Bijwerkingen: irritatie en allergie
Het meest voorkomende probleem met phenoxyethanol is irritatie, geen allergie. Het kan prikken, branden of roodheid veroorzaken, vooral bij mensen met:
- Een zeer gevoelige of reactieve huid
- Eczeem of een beschadigde huidbarrière
- Een kapotte huid, bijvoorbeeld na te veel exfoliëren of rond een herstellende puist
- Kwetsbare plekken zoals de ogen en de luierstreek van baby's
Een echte contactallergie voor phenoxyethanol is zeldzaam. Studies bij mensen die in dermatologische klinieken een pleistertest kregen, vinden slechts bij een klein deel van een procent een positieve reactie, veel minder dan bij parfum of methylisothiazolinone. Als een product prikt, kan phenoxyethanol de oorzaak zijn, maar ook parfum, alcohol of een exfoliërend zuur in dezelfde formule. In onze gids voor de gevoelige huid lees je hoe je een pleistertest doet en een trigger opspoort.
Hoe Green Point phenoxyethanol beoordeelt
Green Point beoordeelt phenoxyethanol als Slecht en rekent het tot Gereguleerd, Alcohol en Conserveermiddel. Die beoordeling is een voorzorgsmaatregel. Ze weerspiegelt het risico op irritatie en contactdermatitis, vooral bij baby's, mensen met eczeem en iedereen met een aangetaste huidbarrière, en het feit dat het gebruik is beperkt tot een maximale concentratie.
Een beoordeling als Slecht betekent niet dat een product met phenoxyethanol gevaarlijk is. Het is één ingrediënt tussen vele, meestal in 1% of minder, en het doet belangrijk werk. De beoordeling is vooral nuttig als je een gevoelige huid hebt of producten voor een baby kiest, wanneer je misschien liever formules gebruikt met iets anders.
Zonder phenoxyethanol: is dat beter?
"Phenoxyethanol-vrij" zegt wat er niet in een product zit, niet wat het heeft vervangen. Producten op waterbasis moeten nog steeds worden geconserveerd, dus merken gebruiken alternatieven zoals:
- Natriumbenzoaat en kaliumsorbaat, gangbaar in "natuurlijke" producten; ze werken het best in zure formules.
- Organische zuren zoals benzoëzuur, sorbinezuur of dehydroazijnzuur.
- Multifunctionele ingrediënten zoals caprylyl glycol, 1,2-hexanediol of ethylhexylglycerin, die helpen conserveren zonder als conserveermiddel te gelden.
- Parabenen, nog steeds gebruikt en binnen limieten toegestaan; lees onze gids zijn parabenen veilig?
Elke optie heeft zijn eigen voor- en nadelen. Sommige alternatieven irriteren ook de gevoelige huid, en een zwakker systeem kan een product eerder laten bederven. De nuttigere vraag is of de hele formule bij je huid past. Onze gids over hoe je controleert of cosmetica veilig is laat zien waar je nog meer op kunt letten dan op één ingrediënt.
Veelgestelde vragen
Is phenoxyethanol giftig?
Niet in de hoeveelheden die in cosmetica worden gebruikt. De EU staat tot 1% toe en haar wetenschappelijk comité vond dat veilig voor alle leeftijden. Gemelde schade had te maken met het inslikken van grotere hoeveelheden, zoals baby's die tepelcrème binnenkregen. Op de huid is het realistische risico irritatie, vooral bij een gevoelige of beschadigde huid.
Is phenoxyethanol veilig voor baby's?
Het wetenschappelijk comité van de EU concludeerde dat 1% veilig is voor kinderen van alle leeftijden. Het Franse geneesmiddelenagentschap heeft toch aangedrongen op voorzichtigheid met leave-on producten op de luierstreek van jonge kinderen. Wil je voorzichtig zijn, kies dan voor de luierstreek producten zonder phenoxyethanol en gebruik zo weinig mogelijk producten bij je baby.
Is phenoxyethanol veilig tijdens de zwangerschap?
Geen enkele toezichthouder beperkt phenoxyethanol voor zwangere vrouwen, en de toegestane hoeveelheden bevatten veiligheidsmarges. Wil je je routine tijdens de zwangerschap vereenvoudigen, dan legt onze gids over zwangerschapsveilige huidverzorging uit welke ingrediënten je beter met een arts kunt bespreken.
Is phenoxyethanol natuurlijk?
Het komt in kleine hoeveelheden van nature voor in sommige planten, zoals groene thee, maar het phenoxyethanol in cosmetica is synthetisch. Of een ingrediënt natuurlijk of synthetisch is, bepaalt niet of het veilig is. Wat telt, is de stof, de hoeveelheid en hoe het wordt gebruikt.
Waarom prikt phenoxyethanol op mijn huid?
Phenoxyethanol kan een gevoelige of beschadigde huid irriteren, vooral rond de ogen. Prikken kan ook komen door parfum, alcohol of zuren in hetzelfde product. Stop met het product, laat je huid herstellen en doe een pleistertest voordat je het opnieuw probeert.
Bronnen
- Phenoxyethanol (Scientific Committee on Consumer Safety opinion)European Commission
- Ingredient safety assessmentsCosmetic Ingredient Review
De meeste bronnen zijn in het Engels.
Deze gids is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Heb je een vraag over je huid, een allergie of je gezondheid, praat dan met een arts, dermatoloog of diëtist. Green Point-scores en Skin Scan-resultaten zijn informatief en vormen geen diagnose.


